اشتراکگذاری در:
؛ احیای هنر بلوچدوزی و توانمندسازی زنان سیستان و بلوچستان
در سالهای ۱۳۹۲ تا ۱۳۹۳، من، عاطفه منفرد، با دغدغه کمک به افراد نیازمند تصمیم گرفتم به جای پرداخت مستقیم به خیریه، گامی مؤثرتر و پایدارتر بردارم. به توصیه یکی از دوستان عزیزم در زاهدان، ایده تأسیس کارگاهی سوزندوزی در حومه شهر شکل گرفت تا زنان بومی از طریق هنر خود صاحب درآمد شوند و محصولات تولید شده توسط آنان به فروش برسد.
پس از راهاندازی کارگاه، خرید تجهیزات و جذب نیروی کار، مسیر روچ به سرعت تغییر یافت. ما بهتدریج متوجه شدیم زنان این منطقه با محدودیتهای جدی روبهرو هستند؛ آنها اجازه خروج از منطقه را نداشتند، قدرت تصمیمگیری و استقلال مالی نداشتند و دسترسی به تحصیل و درمان برایشان دشوار بود. همچنین، هنر ارزشمند بلوچدوزی بهدلیل ناشناخته ماندن و نبود بازار، مورد بیتوجهی قرار میگرفت و بسیاری از زنان، این هنر را رها کرده و به کارهای ساده و کمدرآمد مانند نظافت و پاک کردن سبزی روی میآوردند.
در این نقطه بود که هدف روچ متحول شد: حفظ هنر بلوچدوزی و توانمندسازی زنان منطقه. ساختار تولید تغییر کرد و برای چند سال محصولات با قیمتی کمتر از هزینه تمامشده عرضه شد تا از طریق بازخورد مشتریان، کیفیت و سلیقه بازار را بهبود دهیم. فرآیند تولید بهصورت گروهی و منظم شکل گرفت و هر بخش به کسی سپرده شد که تخصص کمتری در آن داشت تا یادگیری و رشد اتفاق بیفتد. مسئولیتهایی مانند مدیریت تولید، خرید، پرداختها و ارسال، میان اعضا تقسیم شد و برای هر قسمت، آموزش تخصصی توسط افراد باتجربه ارائه گردید.
یکی از نقاط عطف، آموزش تیم توسط کارشناسان داخلی و بینالمللی بود؛ تمامی اعضا تحت نظارت یونسکو و با همکاری ژاپن، مهارتهای سوزندوزی، رنگشناسی، کنترل کیفیت و استفاده از مواد بازیافتی را فراگرفتند. این فرایند آموزشی پنج سال به طول انجامید و در نهایت مسیر صادرات محصولات روچ آغاز شد.
حضور در نمایشگاههای بینالمللی، تولید محصولات مدرن متناسب با سلیقه هر کشور، واردات مواد اولیه باکیفیت از خارج، و توسعه تنوع محصولات از جمله اقداماتی بود که جایگاه روچ را تثبیت و برند را شناختهتر کرد. یکی از ویژگیهای برجسته روچ این است که تمام اعضای تیم را زنان تشکیل میدهند و نزدیک به ۸۰ درصد آنها سرپرست خانوار هستند. اکنون این زنان توانمندند، خرید میکنند، برنامهریزی دارند، در جامعه مشارکت میکنند و با قدرت تصمیم میگیرند.
روچ با وجود همه چالشها، همچنان بر رسالت خود پایبند است و به آیندهای امیدوار است که در خانه هر ایرانی، دستکم یک محصول سوزندوزی بلوچ به چشم بخورد؛ یادگاری از اصالت، فرهنگ و تلاش زنانی که با هنر خود آیندهای نو برای خود و سرزمینشان میسازند.
⸻
